سانتریفیوژ ژربر

توضیحات

سانتریفیوژ ژربر

سانتریفیوژ ژربر یکی از دستگاه‌های تخصصی و پرکاربرد در صنایع لبنی است که نقشی کلیدی در تعیین میزان چربی شیر و فرآورده‌های لبنی ایفا می‌کند. این دستگاه در آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت صنایع لبنی و همچنین در مراکز تحقیقاتی مرتبط با علوم غذایی استفاده می‌شود. اساس کار سانتریفیوژ ژربر بر پایه روش ژربر (Gerber method) است که یکی از دقیق‌ ترین و رایج‌ ترین روش‌ها برای تعیین درصد چربی شیر محسوب می‌شود. در این روش با کمک نیروی گریز از مرکز، اجزای شیر از هم جدا شده و چربی موجود در نمونه شیر به صورت مشخصی قابل اندازه‌ گیری می‌شود.

تاریخچه این دستگاه به قرن نوزدهم بازمی‌گردد، زمانی که دکتر نیکلاس ژربر (Niklaus Gerber) دانشمند سوئیسی، روش ژربر را برای تعیین چربی شیر معرفی کرد. این روش به دلیل سادگی، سرعت و دقت بالا به‌ سرعت در سراسر جهان مورد استقبال قرار گرفت. با گذشت زمان، سانتریفیوژهایی طراحی و ساخته شدند که امکان اجرای این روش را با سهولت بیشتر فراهم می‌کردند. امروزه سانتریفیوژ ژربر در مدل‌های دستی و برقی تولید می‌شود و به‌ عنوان یکی از تجهیزات استاندارد در آزمایشگاه‌های صنایع لبنی شناخته می‌شود.

عملکرد دستگاه بدین صورت است که ابتدا مقدار مشخصی شیر در لوله‌های آزمایشی مخصوص به نام بوتیرومتر ریخته می‌شود. سپس به نمونه اسید سولفوریک غلیظ و گاهی ایزوآمیل الکل اضافه می‌گردد. اسید سولفوریک پروتئین‌های شیر را تجزیه کرده و چربی موجود در آن را آزاد می‌کند. ایزوآمیل الکل نیز به جدا شدن کامل‌ تر چربی کمک می‌نماید. در ادامه نیز بوتیرومترها در سانتریفیوژ قرار داده شده و با سرعت بالا به چرخش در می‌آیند. تحت اثر نیروی گریز از مرکز، چربی در بالای ستون مدرج بوتیرومتر جمع می‌شود و به‌ سادگی می‌توان حجم آن را به صورت درصد چربی شیر قرائت کرد.

از مزایای مهم این سانتریفیوژ می‌توان به دقت بالا، سرعت عمل و کاربری ساده آن اشاره کرد. برخلاف روش‌های پیچیده‌ تر مانند کروماتوگرافی یا آنالیزهای شیمیایی پیشرفته، این دستگاه نیاز به تجهیزات پیچیده و هزینه‌های زیاد ندارد و در عین حال نتایج قابل اعتمادی را ارائه می‌دهد. همچنین امکان آزمون همزمان چند نمونه شیر در یک دستگاه وجود دارد که موجب افزایش کارایی در آزمایشگاه‌های پرحجم می‌شود.

سانتریفیوژ ژربر علاوه بر تعیین چربی شیر، در سنجش درصد چربی سایر فرآورده‌های لبنی همچون خامه، ماست و پنیر نیز استفاده می شود. این ویژگی باعث شده که این دستگاه به ابزاری چند منظوره در کنترل کیفیت صنایع غذایی تبدیل شود. صنایع لبنی به دلیل اهمیت حفظ استانداردها و جلب اعتماد مصرف‌ کنندگان نیازمند اندازه‌ گیری دقیق میزان چربی شیر هستند و این سانتریفیوژ چنین نیازی را به بهترین شکل پاسخ می‌دهد.

از نظر فنی، این دستگاه معمولاً دارای بدنه‌ای مقاوم، سیستم ایمنی مناسب و موتوری قدرتمند است که امکان چرخش یکنواخت بوتیرومترها را فراهم می‌سازد. در مدل‌های جدید، کنترل دیجیتال سرعت و زمان، موجب افزایش دقت و کاهش خطای انسانی شده است. نگهداری و کالیبراسیون منظم دستگاه نیز اهمیت زیادی دارد تا دقت نتایج آن تضمین شده باشد.

در مجموع، این سانتریفیوژ یکی از ابزارهای حیاتی در صنعت لبنیات است که با ترکیب علم و فناوری، امکان اندازه‌ گیری سریع و دقیق میزان چربی شیر را فراهم می‌سازد. این دستگاه به دلیل قابلیت اطمینان بالا و سهولت در استفاده، همچنان جایگاه خود را در آزمایشگاه‌ها حفظ کرده و به‌ عنوان یک تکنولوژی استاندارد جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از 120 سال پیش تا به امروز کمپانی ژربر ، (Gerber Instruments AG) به عنوان مهر تایید صنعت سوئیس برای تعیین کیفیت محصولات در زمینه تولید شیر و محصولات لبنی باقی مانده است. ابزارهای آنالیز این شرکت از جمله سانتریفیوژ ژربر با موفقیت در سراسر جهان استفاده می شوند. این سانتریفیوژها دارای امکاناتی نظیر:
– کنترل میکروپروسسوری
– صفحه نمایش LED
– و تنظیم سرعت، زمان و دما با نمایش آلارم
می باشد

در اینجا به معرفی نمونه هایی از سانتریفیوژهای شرکت ژربر Gerber اشاره می کنیم:

1- سانتریفیوژ 8 شاخه برای تعیین چربی محصولات لبنی در 2 مدل:

الف) ||| Micro   ب) ||| Compact

محصول اول سانتریفیوژ شیر مدل Gerber Micro III می باشد که با سانتریفیوژ کوچک Micro III می تواند عملیات و فرایندهای ذکر شده را انجام دهد:

• تعیین چربی بر اساس روش ژربر (Gerber)
• تعیین چربی به روش بابکاک

در واقع سانتریفیوژ Gerber Micro III محصول شرکت ژربر اینسترومنت سوییس دارای استانداردهای ایمنی و قابلیت اطمینان بالا و ویژگی‌های مختص به خود می باشد:

• دارای محفظه ورق فولادی قوی با رنگ مقاوم در برابر اسید
• دارای قفل پوششی برای جلوگیری از باز شدن سانتریفیوژ در حین کار
• دارای موتور با بلبرینگ الاستیک برای کارکرد نرم
• افزایش دقت و در عین حال سرعت کنترل شده
• خاموش شدن خودکار در حالت نامتعادل

با سانتریفیوژ چند منظوره جدید Compact III نیز می توان عملیات فوق را انجام داد.

سانتریفیوژ Gerber Compact III نیز دارای استانداردهای ایمنی و قابلیت اطمینان بالا و ویژگی های ذکر شده در بالا می باشد.

2- سانتریفیوژ ژربر 12 و 36 شاخه برای تعیین چربی محصولات لبنی:

• کنترل میکروپروسسوری
• صفحه نمایش LCD
• تنظیم سرعت، زمان و دما با نمایش آلارم